De volmaakte mens?

Als je op de eerste etage bent, bekruipt je al gauw de vraag: ‘Wat is de mens?’ Wat maakt een mens tot een volwaardig mens? Wat blijft er van een mens als de dementie het leven kleurt?

Vorig jaar was er een spraakmakende serie op televisie met de titel ‘De volmaakte mens.’ (Online nu nog te bekijken). Daarin filosoferen wetenschappers van naam en faam over de mogelijkheden die er zullen komen om mensen letterlijk en figuurlijk ‘beter’ te maken. Als het om dementie gaat, kleeft veel mensen het gevoel aan, dat het leven met dementie niet (meer) volwaardig leven is. En zeker niet volmaakt. In termen van vervolmaking van het leven, is de eerste etage daarmee dus een plek waar juist het onvolmaakte  een plek krijgt. Voor zolang er levensadem is.

Wat is de mens? In reactie op deze abstracte vraag, klinkt vaak dat een mens een wezen is met een lichaam en een geest. Volgens sommigen echter, is dat niet het hele verhaal. Een mens is niet alleen een lichaam met een geest. Er is ook nog een ziel nodig die een mens pas werkelijk tot een mens maakt. In vele oude verhalen, zo ook in het verhaal van de schepping van de mens in de Bijbelse traditie, krijgt de mens in den beginne de ‘bezielende’ en levendmakende levensadem ingeblazen. Het leven begint immers, ook nu nog, bij de eerste kreet en de eerste ademteug. Zonder adem is er voor een mens geen leven mogelijk. Zonder adem is het lichaam levenloos en krijgt ook de geest geen kans. Met ieder ademteug, adem je het leven in. En uit. De adem bezielt lichaam en geest. Zonder deze bezieling mist er iets in het leven.

Foto_Bart Niek van de ZeddeMet de dementie gaan lichaam en geest zienderogen, stap-voor-stap, achteruit. En als het zo zou zijn dat een mens alleen een lichaam en geest is, dan zou het logischerwijs ook zo zijn, dat met iedere stap die het lichaam en de geest achteruit gaan, de mens steeds een beetje minder mens zou worden. Immers: lichamelijk en geestelijk lever je telkens weer iets in. Er gaan dingen onherroepelijk verloren.

Betekent dat dan ook, dat een mens met een lichaam en geest die achteruit gaan, ook steeds een beetje minder ‘volmaakt’ mens wordt?

Op de eerste etage wordt erbij bepaald dat een mens meer is dan lichaam en geest alleen. Bewoners zijn niet alleen maar ‘zielig’ in de negatieve zin. Ze zijn en blijven ook ‘zielig’ (letterlijk: met een ziel), in de zin dat het van betekenis is en blijft dat ze er zijn. Wat er ook gebeurt. Ze worden wel andere mensen dan ze vroeger waren; lichaam en geest gaan wel achteruit. Maar ook met dementie zijn en blijven mensen mens. Met een bezield leven dat niet volmaakt is, maar er wel toe doet.

Bart Niek van de Zedde is geestelijk verzorger bij PuurZuid

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>