Latten in een kangoeroewoning

Ouderdom komt met de gebreken. Een wijs gezegde en het klopt helemaal. En vanwege die gebreken maken we ons natuurlijk zorgen. We willen graag zo goed mogelijk voor onze ouders zorgen, net zoals zij steeds voor ons hebben gedaan. Mijn man en ik wilden niet op de gebreken wachten. We kozen ruim 17 jaar geleden voor samenleven met zijn ouders.

We bouwden een zogenaamde kangoeroewoning. Dat is een combinatie van twee zelfstandige woningen die met elkaar verbonden zijn via een gezamenlijke entree. Er is een hoofdwoning en een ‘buidelwoning’, in ons geval een woning met twee verdiepingen en een inpandig appartement.We verhuisden in 1998. Voor mijn schoonouders was het een hele geruststelling: als één van hen beiden later achter bleef, dan zou die niet helemaal alleen zijn.

buildingApart en naast elkaar
Met zo’n kangoeroewoning is het zeker anders dan wanneer je  je ouders in huis neemt, we leven gescheiden en ook bij elkaar. In huis is op de gang achter de gezamenlijke voordeur is een deur naar het appartement en een deur naar ons eigen woongedeelte. De aparte achteringang nodigt bezoek aan mijn schoonouders om achterom te lopen. In de tuin bij het huis was een apart gedeelte voor de bloemen, potten en perkjes voor mijn schoonmoeder en achteraan een moestuin voor pa.

In het begin waren mijn schoonouders nog erg actief. Pa had veel plezier aan zijn nieuwe moestuin en de contacten in de buurt. En ma was erg actief in huis, de bloemen in de tuin en hielp ons bij ons drukke leven. Ze hielp met ramenlappen, de was strijken, ze naaide en verstelde (onze) kleding. Als mijn man en ik overdag naar het werk waren, dan was altijd iemand in huis. Een fijn gevoel. We genoten allen van dit nieuwe leven samen. Heerlijk uniek om op zondagmorgen (meestal nog in pyjama) bij mijn schoonouders te genieten van koffie met vlaai. Ik denk er nog vaak aan terug.  En als ik later thuis was van mijn werk of ’s avonds van huis ging, dan kookte zij voor ons een heerlijke maaltijd.

Verdriet
Hoe anders liep het allemaal. Pa werd één jaar na de verhuizing ernstig ziek en moest enkele zware operaties ondergaan. Na 9 weken in het ziekenhuis kwam hij thuis, hij knapte weer langzaam op en genoot nog een aantal jaren van zijn moestuin. Begin 2004 werd pa opnieuw ernstig ziek en hij overleed in het voorjaar. Achteraf gezien was het heel fijn dat we ook – in ons verdriet – zo dicht bij elkaar leefden. We pakten de draad weer op.

Mantelzorg omgedraaid
In 2008 kreeg mijn man een ongeval in huis en raakte hij deels verlamd. Toen hij na een halfjaar uit de revalidatiekliniek weer thuis kwam, was zijn moeder overdag in de buurt en kon hem helpen met zijn dagelijkse dingen en zorg. Zo kon ik met een gerust hart naar mijn  werk. De mantelzorg zoals we die verwacht hadden, werd dus als het ware omgedraaid.

Toen ma hulpbehoevender werd, hielpen we haar zoveel als mogelijk om zelfstandig te blijven. Ik deed met haar samen de boodschappen, maar ook toen ze 83 jaar was, liep zij zelf met haar boodschappenlijstje, zelf met de winkelwagen door de supermarkt en rekende aan de kassa zelf af. De buurvrouw hielp een handje, in het begin af en toe, later steeds vaker. Het laatste jaar at ze doordeweeks bij ons. Dat is dan weliswaar een privacy-moment, dat naar het acht-uur-journaal schuift, maar na het eten deelden we de mooiste momenten met haar: de I-pad lag dan op tafel en samen keken we naar foto’s, stambomen en bidprentjes van vroeger. We luisterden dan naar alle anekdotes die ze wist van mensen uit het dorp.  Een nieuw rustmoment van de dag. En achteraf gezien een mooi laatste jaar met haar.

Want weer ging het ander dan gedacht.
Vlak voor kerst in 2011 duwde mijn schoonmoeder ’s nachts op de knop van de bel. Ze was niet lekker, helemaal niet lekker. Even naar het toilet, terug in bed en…weg was ze. Weg uit dit aardse leven. Weer was er dat verdriet en opnieuw stond ons leven op z’n kop. De zorg voor mijn schoonmoeder, naast de zorg voor mijn man en mijn fulltime-baan was niet altijd eenvoudig. De mantelzorg voor mijn schoonouders hadden we samen willen doen, dat liep anders. Ik deed alle doe-dingen terwijl mijn man vooral geduld met haar had.

Ik heb wijze lessen gehaald uit dit leven samen. Ik leerde mijn ongeduld vaker aan de kant te zetten en ik realiseerde me steeds beter dat ze moeite had met het feit dat ze grip verloor. Grip om dingen te blijven begrijpen en zoveel mogelijk te blijven doen.

Privacy kwijt
Ik krijg er regelmatig vragen over: of dat niet lastig is je schoonouders zo dicht bij je. Raakt je je privacy niet kwijt? Ja, je levert zeker een deel van je privacy in. Daar bleven we steeds alert in, wij en ook zijn ouders. En je kunt ook onderlinge afspraken maken: zoals niet met bezoek bij de ander binnenlopen. Of afspraken over wie wanneer de was doet en nog meer van die dingen. Ik kan niet voor een ander beoordelen of je dezelfde keuze maakt als wij destijds deden. Daarvoor is elke (familie)situatie anders. Zoals ik er nu op terugkijk heb ik geen spijt dit samenleven. Het was zeker wennen en niet altijd eenvoudig voor me, maar tegelijkertijd leerde ik veel wijze lessen over mij zelf en over de benadering naar anderen.

Foto Marjo BraunsWoningmarkt
Ouderen horen langer zelfstandig te wonen, dat zegt de overheid. Want de zorg is onbetaalbaar, zegt de overheid.  Kangoeroe-woningen kunnen een heel goede nieuwe woonvorm zijn in deze tijd van langer doorwerken, hogere arbeidsparticipatie aan de ene kant en de toenemende vergrijzing aan de andere kant.  Het is eigenlijk helemaal geen gek idee. Natuurlijk met alle voor- en nadelen, met afspraken en elkaar de ruimte geven. Het hoeft daarbij niet eens om hulpbehoevende ouders en hun verzorgende kinderen te gaan. De jongere generatie is maar al te vaak “oppashulpbehoevend”. Samen en toch apart, volgens mij een bijzondere uitdaging en grote kans voor de woningmarkt. Ik ben benieuwd wanneer we dit gaan merken in ons land.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>