Vertrouwen in plaats van controle

Voor iedereen die met ouders en kinderen werkt. We zitten vast. Vast aan hoge eisen en verwachtingen. Ieder kind is anders. Iedere situatie is anders. Laten we minder zoeken naar afwijkingen van het gemiddelde. Waarom moet alles een naam hebben? Geef ruimte aan anders-zijn.

Een open blik
Als orthopedagoog kijk ik met een open blik naar kinderen. Ik zie het geheel van gedrag, gevoel, sterke kanten en aandachtspunten in interactie met de omgeving. Ik wil vrij zijn om echt te kunnen luisteren en ontvangen. Ik durf ‘niet te weten’ en zo de ruimte te geven aan de kennis en vaardigheden van mijn cliënten. Ik ben mateloos nieuwsgierig naar de wens achter een probleem. Ik schijn licht op wat al werkt in het leven van de cliënt. Er is namelijk altijd verandering en beweging. Onder het motto: ‘Wat je aandacht geeft wordt groter’.

De stoornis bril afzetten
Ik pleit ervoor dat deze manier van werken een veilige plek krijgt in de zorg! Laat het niet ondergesneeuwd raken onder de vele probleemgerichte registratie eisen. Ik begrijp dat er overzicht nodig is, dat er uitgangspunten nodig zijn om de zorg de financieren. Maar mogen die uitgangspunten hoopgevend zijn? Nu word ik te sterk gedwongen de klachten op te tellen en onder een probleemnoemer te plaatsen. Geef mij de mogelijkheid om vooral hulpvragen, behoeftes en sterke kanten in kaart brengen.DSC_9466

Let wel: ik zeg niet dat diagnoses compleet nutteloos zijn. Een diagnose kan helpen, erkenning geven en handvatten bieden voor wat wel en niet kan. Maar laten we er heel nauwkeurig mee zijn. Laten we de tijd nemen om een diagnose te stellen. Diagnoses kunnen verlammen. Kinderen kunnen ‘problemen’ worden. Eerder handelingsverlegenheid oproepen dan positieve energie om aan de slag te gaan. Iets wat snel gebeurd in die overvolle klassen in het basisonderwijs.

GIZ methodiek
De GIZ methodiek (gezamenlijk inschatten) van orthopedagoog Alison Sutton biedt een veelbelovend alternatief. Een handzame structuur voor gesprekken over zorgbehoeftes, sterke kanten en aandachtspunten. Gesprekken gericht op een hoopvolle toekomst zodat ouders en kinderen weer grip krijgen op hun leven. Authentieke en constructieve gesprekken aan de hand van eenvoudige vragen als: ‘Hoe gaat het?’ en ‘Wat is er nodig?’ Zo kan samenwerking en vertrouwen opbloeien. Vertrouwen. Dat groeit niet als experts blijven bepalen wat er mis is en welke (protocollaire dus goedkope) behandeling nodig is. Ik pleit voor vertrouwen in plaats van externe controle. Vertrouwen in het kunnen van de cliënt en zijn hulpverlener.

Je gedragen als een vroedvrouw
‘De wijze hulpverlener grijpt alleen in als dat echt nodig is. De aanwezigheid van de hulpverlener is wel voelbaar, maar meestal zal de cliënt zichzelf bedruipen. Onthoud dat je andermans functioneren alleen maar moet stimuleren. Het is niet jouw functioneren. Dring je niet op. Dwing een ander niet. Plaats je eigen behoeften en opvattingen niet op de voorgrond. Als je geen vertrouwen hebt in het functioneren van een ander, zal de ander jou ook niet vertrouwen.

Beschouw jezelf als een vroedvrouw; je helpt een ander bij zijn geboorte. Doe je best zonder onnodige drukte of vertoon. Stimuleer hetgeen er gebeurt en niet datgene wat jij denkt dat er moet gebeuren. Als het noodzakelijk is dat je de leiding neemt, moet je het zo doen dat de moeder echt geholpen wordt en toch alle vrijheid heeft en initiatief behoudt. Als de baby ter wereld is gekomen, zal de moeder terecht opmerken: ‘We hebben het helemaal zelf gedaan.’

Bron: De Tao van Leiderschap, strategieën voor de nieuwe tijd, John Heider.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>